سورن‌فیت › دانشنامه › حرکت چندمفصلی

حرکت چندمفصلی چیست؟

حرکت چندمفصلی تمرینی است که در آن دو یا چند مفصل هم‌زمان حرکت می‌کنند و چند گروه عضلانی با هم کار می‌کنند؛ مثل اسکات، ددلیفت، پرس سینه، بارفیکس و پرس سرشانه. این حرکات اجازه می‌دهند وزنه سنگین‌تری جابه‌جا کنی و در زمان کمتر بخش بزرگی از بدن را تمرین بدهی.

معادل انگلیسی: Compound exercise · فینگلیش: harekat chand mafsali / compound

توضیح کامل

در اسکات، مفصل ران، زانو و مچ پا با هم خم و باز می‌شوند و عضلات چهارسر ران، باسن، همسترینگ و عضلات مرکز بدن همه درگیرند. همین درگیری گسترده دلیل اصلی محبوبیت حرکات چندمفصلی در برنامه‌های مبتدی و قدرتی است. با چند حرکت پایه می‌شود کل بدن را پوشش داد و برنامه‌ای کوتاه ولی کامل ساخت؛ برای کسی که هفته‌ای دو یا سه جلسه وقت دارد این یک مزیت جدی است.

حرکات چندمفصلی معمولاً امکان بار بیشتری می‌دهند و به همین دلیل برای ساختن قدرت مطلق ابزار اصلی هستند. بیانیه ACSM درباره مدل‌های پیشرفت هم توصیه می‌کند که برنامه تمرین مقاومتی بر حرکات چندمفصلی تکیه کند و حرکات تک‌مفصلی مکمل آن باشند. از نظر عضله‌سازی هم این حرکات سهم بزرگی از حجم هفتگی هر عضله را تأمین می‌کنند؛ مثلاً پرس سینه هم سینه را کار می‌دهد و هم پشت‌بازو و سرشانه جلو را.

این به معنی بی‌ارزش بودن حرکات تک‌مفصلی نیست. بعضی عضلات مثل سرشانه کناری، ساق یا جلوبازو در حرکات چندمفصلی سهم کمی می‌گیرند و برای رشد کامل به تمرین مستقیم نیاز دارند. ترتیب رایج این است که حرکات چندمفصلی سنگین اول جلسه انجام شوند، وقتی هنوز خسته نیستی و تمرکز و انرژی کافی برای فرم درست داری. یادگیری فرم صحیح این حرکات زمان می‌برد؛ بهتر است با وزنه سبک شروع کنی و فقط وقتی اجرا تمیز است بار را بالا ببری.

برای شروع، فهرست کوتاهی از حرکات چندمفصلی پایه کافی است: یک حرکت اسکات یا پرس پا برای پایین‌تنه، یک حرکت لولای ران مثل ددلیفت رومانیایی، یک حرکت فشاری افقی مثل پرس سینه یا شنا، یک حرکت کششی افقی مثل زیربغل قایقی، و یک حرکت عمودی مثل پرس سرشانه یا بارفیکس. با همین پنج الگو و پیشرفت تدریجی، بیشتر افراد ماه‌ها پیشرفت قابل‌توجه خواهند داشت.

مثال عملی

یک جلسه فول‌بادی فقط با چهار حرکت چندمفصلی: اسکات هالتر ۳ ست، پرس سینه دمبل ۳ ست، زیربغل قایقی ۳ ست و ددلیفت رومانیایی ۲ ست؛ هر ست ۶ تا ۱۰ تکرار با فرم کنترل‌شده.

اشتباه رایج

گذاشتن حرکات چندمفصلی سنگین در انتهای جلسه بعد از خسته کردن عضلات با حرکات تک‌مفصلی؛ این کار هم کیفیت اجرا را پایین می‌آورد و هم احتمال خطای فرم را بیشتر می‌کند.

بیشتر بخوانید

منابع

  1. ACSM position stand: Progression models in resistance training for healthy adults. Med Sci Sports Exerc. 2009

این محتوا آموزشی است و جایگزین توصیه پزشک یا متخصص تغذیه نیست؛ اگر بیماری، بارداری یا آسیب دارید پیش از تغییر رژیم یا تمرین با پزشک مشورت کنید. سلب مسئولیت پزشکی