محاسبه BMI (شاخص توده بدنی)
BMI = وزن (کیلوگرم) ÷ مجذور قد (متر). طبق دسته‌بندی سازمان جهانی بهداشت برای بزرگسالان: کمتر از ۱۸٫۵ کم‌وزن، ۱۸٫۵ تا ۲۴٫۹ وزن طبیعی، ۲۵ تا ۲۹٫۹ اضافه‌وزن و ۳۰ به بالا چاقی. مثلاً ۷۵ کیلو با قد ۱۷۵ سانتی‌متر: BMI ≈ ۲۴٫۵ (طبیعی). BMI چربی و عضله را از هم جدا نمی‌کند.
فرمول
BMI = وزن (kg) ÷ [قد (m)]²
| BMI | دسته (WHO، بزرگسالان) |
|---|---|
| کمتر از ۱۸٫۵ | کم‌وزن |
| ۱۸٫۵ تا ۲۴٫۹ | طبیعی |
| ۲۵ تا ۲۹٫۹ | اضافه‌وزن |
| ۳۰ تا ۳۴٫۹ | چاقی درجه ۱ |
| ۳۵ تا ۳۹٫۹ | چاقی درجه ۲ |
| ۴۰ و بیشتر | چاقی درجه ۳ |
مثال حل‌شده
قد ۱۷۵ سانتی‌متر = ۱٫۷۵ متر؛ ۱٫۷۵² = ۳٫۰۶۲۵. وزن ۷۵ کیلو: ۷۵ ÷ ۳٫۰۶۲۵ = ۲۴٫۵ → طبیعی. وزن ۹۰ کیلو: ۲۹٫۴ → اضافه‌وزن.
بازه وزن سالم برای هر قد
| قد | وزن طبیعی (BMI ۱۸٫۵ تا ۲۴٫۹) | شروع اضافه‌وزن | شروع چاقی |
|---|---|---|---|
| ۱۵۵ سانتی‌متر | ۴۴ تا ۶۰ کیلو | ۶۰ کیلو | ۷۲ کیلو |
| ۱۶۰ سانتی‌متر | ۴۷ تا ۶۴ کیلو | ۶۴ کیلو | ۷۷ کیلو |
| ۱۶۵ سانتی‌متر | ۵۰ تا ۶۸ کیلو | ۶۸ کیلو | ۸۲ کیلو |
| ۱۷۰ سانتی‌متر | ۵۳ تا ۷۲ کیلو | ۷۲ کیلو | ۸۷ کیلو |
| ۱۷۵ سانتی‌متر | ۵۷ تا ۷۶ کیلو | ۷۷ کیلو | ۹۲ کیلو |
| ۱۸۰ سانتی‌متر | ۶۰ تا ۸۱ کیلو | ۸۱ کیلو | ۹۷ کیلو |
| ۱۸۵ سانتی‌متر | ۶۳ تا ۸۵ کیلو | ۸۶ کیلو | ۱۰۳ کیلو |
| ۱۹۰ سانتی‌متر | ۶۷ تا ۹۰ کیلو | ۹۰ کیلو | ۱۰۸ کیلو |
سؤالات متداول
BMI برای بدنسازها دقیق است؟
نه همیشه. BMI وزن عضله و چربی را جدا نمی‌کند؛ بدنساز عضلانی ممکن است BMI «اضافه‌وزن» داشته باشد ولی چربی کمی داشته باشد. برای ورزشکاران درصد چربی و دور کمر معیار بهتری است.
BMI برای نوجوانان هم همین است؟
نه. برای زیر ۱۸ سال باید از نمودار صدک BMI بر اساس سن و جنس استفاده کرد، نه این دسته‌بندی.
BMI طبیعی یعنی سالم هستم؟
نه لزوماً؛ BMI فقط یک شاخص غربالگری است. دور کمر، فشار خون، قند و چربی خون و آمادگی جسمانی هم مهم‌اند.
وزن ایده‌آل من چقدر است؟
بازه وزن طبیعی BMI برای قدت در جدول بالا آمده؛ فرمول‌های دیگر را در محاسبه وزن ایده‌آل ببین.
منابع
این محتوا آموزشی است و جایگزین توصیه پزشک یا متخصص تغذیه نیست؛ اگر بیماری، بارداری یا آسیب دارید پیش از تغییر رژیم یا تمرین با پزشک مشورت کنید. سلب مسئولیت پزشکی