سورن‌فیت › دانشنامه › درصد چربی بدن

درصد چربی بدن چیست؟

درصد چربی بدن یعنی چه سهمی از وزن کل بدن را بافت چربی تشکیل می‌دهد. دو نفر با وزن یکسان می‌توانند درصد چربی بسیار متفاوتی داشته باشند. این شاخص برای ارزیابی ترکیب بدن و پیگیری نتیجه کات یا حجم، از وزن خالی یا BMI اطلاعات دقیق‌تری می‌دهد، اما اندازه‌گیری‌اش همیشه تقریبی است.

معادل انگلیسی: Body fat percentage · فینگلیش: darsad charbi badan / body fat

توضیح کامل

وزن روی ترازو فقط یک عدد کلی است و نمی‌گوید چقدرش عضله، چربی، آب یا استخوان است. ورزشکاری با عضله زیاد ممکن است BMI بالایی داشته باشد و طبق جدول «اضافه‌وزن» حساب شود، در حالی که درصد چربی‌اش پایین است. برعکس، فردی با وزن طبیعی اما عضله کم ممکن است چربی نسبتاً بالایی داشته باشد. به همین دلیل در بدنسازی، ترکیب بدن مهم‌تر از وزن است.

روش‌های اندازه‌گیری دقت متفاوتی دارند. اسکن DXA از دقیق‌ترین روش‌های در دسترس است اما گران است. ترازوهای بیوامپدانس خانگی و باشگاهی تحت تأثیر آب بدن، غذا و ورزش قبل از اندازه‌گیری هستند و عددشان می‌تواند چند درصد جابه‌جا شود. روش‌های مبتنی بر دور کمر و گردن، مثل فرمول نیروی دریایی آمریکا، ساده و رایگان‌اند و برای دیدن روند تغییر در طول زمان کاربرد خوبی دارند.

بیانیه انجمن بین‌المللی تغذیه ورزشی درباره رژیم‌ها و ترکیب بدن تأکید می‌کند که هدف رژیم‌های ورزشی باید بهبود ترکیب بدن، یعنی کاهش چربی و حفظ یا افزایش توده بدون چربی باشد، نه فقط کم شدن وزن. برای همین در دوره کات ممکن است وزن آهسته کم شود اما درصد چربی محسوس پایین بیاید، به خصوص در مبتدی‌هایی که هم‌زمان عضله می‌سازند.

مهم‌ترین نکته استفاده از یک روش ثابت در شرایط یکسان است: همان ساعت روز، ناشتا و قبل از تمرین. عدد مطلق هر روش ممکن است خطا داشته باشد، اما روند چند هفته‌ای همان روش قابل اعتمادتر است. کنار درصد چربی، دور کمر، عکس‌های ماهانه با نور یکسان و عملکرد تمرین هم نشانه‌های خوبی از پیشرفت هستند. عدد درصد چربی را هم با دیگران مقایسه نکن؛ ژنتیک، سن و جنسیت روی محل و مقدار ذخیره چربی اثر دارند و بدن سالم در بازه‌ای از اعداد قرار می‌گیرد، نه یک عدد ثابت.

مثال عملی

با ماشین‌حساب درصد چربی سورن‌فیت، دور کمر، گردن و قد را هر دو هفته یک بار صبح ناشتا اندازه بگیر و ثبت کن. اگر در دو ماه کات عدد از ۲۲ به ۱۹ درصد رسید، روند درست است حتی اگر وزن فقط ۲ کیلو کم شده باشد.

اشتباه رایج

قضاوت درباره پیشرفت از روی عدد یک بار اندازه‌گیری با ترازوی بیوامپدانس، بدون توجه به اینکه آب بدن و زمان اندازه‌گیری چقدر روی آن اثر دارد.

بیشتر بخوانید

منابع

  1. Aragon AA, et al. ISSN position stand: diets and body composition. JISSN. 2017

این محتوا آموزشی است و جایگزین توصیه پزشک یا متخصص تغذیه نیست؛ اگر بیماری، بارداری یا آسیب دارید پیش از تغییر رژیم یا تمرین با پزشک مشورت کنید. سلب مسئولیت پزشکی