سورن‌فیت › دانشنامه › RIR (تکرار مانده تا ناتوانی)

RIR (تکرار مانده تا ناتوانی) چیست؟

RIR یعنی تعداد تکرارهایی که بعد از پایان ست هنوز می‌توانستی با فرم درست بزنی. RIR صفر یعنی ناتوانی کامل و RIR ۲ یعنی ست را دو تکرار قبل از ناتوانی تمام کرده‌ای. این عدد ساده‌ترین راه کنترل شدت ست‌ها در برنامه بدنسازی است.

معادل انگلیسی: Reps in Reserve · فینگلیش: ar ay ar / RIR

توضیح کامل

RIR در واقع روی دیگر سکه RPE است: RPE ۸ همان RIR ۲ است. خیلی‌ها RIR را راحت‌تر می‌فهمند چون مستقیم می‌پرسد «چند تا دیگر می‌توانستی؟». در برنامه‌های مدرن عضله‌سازی معمولاً RIR بین ۰ تا ۳ توصیه می‌شود؛ یعنی ست‌ها باید واقعاً سخت باشند، اما لازم نیست همه آن‌ها به ناتوانی کامل برسند.

چرا نزدیک به ناتوانی؟ تارهای عضلانی بزرگ‌تر بیشتر در تکرارهای پایانی و سخت ست درگیر می‌شوند. اگر ست را با پنج یا شش تکرار مانده رها کنی، بخش زیادی از محرک رشد از دست می‌رود. از طرف دیگر، رفتن همیشگی تا ناتوانی خستگی زیادی می‌سازد و کیفیت ست‌های بعدی را پایین می‌آورد. مرورهای علمی نشان می‌دهند تمرین نزدیک به ناتوانی و تمرین تا ناتوانی نتیجه حجم مشابهی دارند.

یک استراتژی رایج این است که در شروع یک دوره تمرینی با RIR ۳ شروع کنی و هفته‌به‌هفته به ۱ یا ۰ نزدیک شوی، بعد یک هفته سبک (دیلود) داشته باشی. برای حرکت‌های پرخطر مثل اسکات سنگین و ددلیفت، RIR ۲ تا ۳ امن‌تر است. برای حرکت‌های ایزوله مثل جلوبازو یا نشر از جانب، رسیدن به RIR صفر مشکلی ایجاد نمی‌کند.

برای یادگیری RIR، بعد از هر ست یک ثانیه از خودت بپرس «اگر کسی جایزه می‌داد، چند تکرار دیگر می‌زدم؟» و عدد را کنار ست بنویس. هفته‌های اول احتمالاً کمتر از واقع تخمین می‌زنی، یعنی فکر می‌کنی صفر مانده ولی سه تکرار دیگر ممکن بوده. تست گاه‌به‌گاه ناتوانی در یک حرکت امن مثل جلوبازو دمبل یا دستگاه، این تخمین را دقیق می‌کند. در حرکات با هالتر سنگین فقط با یار کمکی یا رک ایمنی این آزمایش را انجام بده. هدف این نیست که همیشه صفر باشی؛ هدف این است که عددی که برنامه می‌گوید واقعاً اجرا شود.

مثال عملی

جلوبازو دمبل ۱۲ کیلو: بعد از ۱۰ تکرار احساس می‌کنی فقط یک تکرار دیگر با فرم درست ممکن بود؛ RIR این ست ۱ است.

اشتباه رایج

تمام کردن ست‌ها با ۴ یا ۵ تکرار مانده و تعجب از اینکه چرا پیشرفتی نیست؛ ست‌های خیلی راحت محرک کمی دارند.

بیشتر بخوانید

منابع

  1. Zourdos MC, et al. Novel resistance training-specific RPE scale measuring repetitions in reserve. J Strength Cond Res. 2016
  2. Vieira AF, et al. Effects of resistance training performed to failure or not to failure on strength, hypertrophy and power. J Strength Cond Res. 2021

این محتوا آموزشی است و جایگزین توصیه پزشک یا متخصص تغذیه نیست؛ اگر بیماری، بارداری یا آسیب دارید پیش از تغییر رژیم یا تمرین با پزشک مشورت کنید. سلب مسئولیت پزشکی